SYRPHmail > 1999 - 2000 - 2001 - 2002 - 2003 add new SYRPHmail >>
Chalcosyrphus piger op Kalmthoutse Heidedoor Menno Reemer, 10 november 1999
top
Van Paul Pals ontving ik het bericht dat hij op 18 september een mannetje Chalcosyrphus piger ving op de Kalmthoutse heide in Belgie. Dit gebied ligt vlak over de grens met Nederland bij Bergen op Zoom. Het exemplaar zat op struikheide aan de rand van een naaldbos, laat in de namiddag (17.45 uur).
C. piger is in Nederland bekend van twee vangsten uit de vorige eeuw. De vangst van Paul geeft aan dat we zeker nog op deze soort moeten letten! Er is ook een generatie in het voorjaar, dus in mei en juni is het de moeite waard om uit te kijken naar deze mooie zweefvlieg, die door het rode achterlijf en de geheel zwarte poten nog het meest lijkt op Brachypalpoides lentus. De soort lijkt vooral in dennenbossen voor te komen.

Controleer uw Ceriana's!door Menno Reemer, 4 november 1999
top
Een blik in de collectie van Bob van Aartsen leverde een aardige verrassing op. Een zweefvlieg die hij onder de naam Sphiximorpha subsessilis had weggezet, bleek Ceriana vespiformis te zijn. Het gaat om een exemplaar uit Best in 1978.
Het eerst dacht ik aan een etiketteringsfout, maar uit enig heen en weer gebel bleek dat dit niet waarschijnlijk is. Bob kan zich de vangst zelfs nog herinneren.
Ceriana vespiformis is een soort met een mediterrane verspreiding. Zo komt zij voor in Spanje, Zuid-Frankrijk en Italie. Uit Duitsland of Belgie is C. vespiformis niet bekend. Hoe het beest hier terecht is gekomen is een raadsel.
Je kunt de soort van C. conopsoides onderscheiden aan de volgende kenmerken:
* kleiner en meer gedrongen van bouw;
* scutellum geheel geel (ipv half zwart bij conopsoides).
Van S.subsessilis is het beest natuurlijk te onderscheiden aan de hand van het uitgroeisel op het voorhoofd.
Bij deze roep ik iedereen op om je Ceriana's in je collectie eens goed te bekijken. Als er potentiele vespiformissen tussen zitten, dan hoor ik hier graag van.
(inmiddels kan door Bastiaan Wakkie worden bevestigt dat alle Sphiximorpha's in de collectie van Bob van Aartsen tot Ceriana vespiformis behoren!!!!)

Verse Epiballen door Bastiaan Wakkie, 29 Oktober 1999
top
Vandaag toch nog even kijken onder de herfstzon of er nog iets vloog. Op mijn volkstuin in Amsterdam Oost vloog nog redelijk wat rond;
10 Eristalis Tenax
1 E.pertinax
1 Syritta pipiens
2 Syrphis ribessi
2 Episyrphus balteatus!!
De 2 kakelverse net uitgekomen mannetjes E.balteatus, wat moeten die nu dan gaan doen? Ergens op de wacht gaan staan om de eerste vrouwtjes volgend voorjaar als eerste te hebben?? Heeft iemand dit wel eens eerder gezien?

Veel late Syrphini door Bastiaan Wakkie, 16 oktober 1999
top
Vandaag liep ik door de Hortus waar het mij opviel dat er relatief nog veel Syrphini vlogen. Zo zag ik bijvoorbeeld:
Syrphus ribesii
S. vitripennis
Eupeodes luniger
Platycheirus scutatus
Xylota segnis.
Voor zo'n late Herfstdag toch redelijk leuk

Larven gevonden door Bastiaan Wakkie, 13 oktober 1999
top
Na 2 jaar heb ik gisteren m'n zweefvliegenval op de Riesenberg (Cadier & Keer) opgehaald. Dit is een doorgezaagde petfles in een rottende boomstronk met wat mold erin. En ja hoor 7 vette rattestaarten, allemaal larven van Myathropa florea denk ik. De beesten ga ik uitkweeken dus over 4 a 5 maanden horen jullie het wel. Verder vlogen in die buurt nog wat Eristalis tenax & E.pertinax rond.

Brachyopa larven snel dood?door Jeroen van Steenis, 12 oktober 1999
top
Ik las de zweefmail en wilden een opmerking plaatsen over Brachyopa larven. De ongeveer 12 larven die Bastiaan en ik samen gevonden hadden in zuid zweden daarvan zijn er drie uitgekomen (B. insensilis zoals ik al dacht). Het viel me op dat alle larven, nadat het meegenomen boomsap was opgedroogt, er erg dood uitzagen. Zelfs na bevochtiging van de larven leken allen meer dood dan levend. Wat echter wel hield was om ze in lauwwarm water te leggen (ongeveer 5-10 minuten). Wellicht was de Brachyopa larf die Bart gevonden had toch niet zo dood als hij dacht. Het is namelijk bekend dat deze larven zeer goed tegen droge omstandigheden kunnen.

3 minuten bij klimop zuidwest Arnhemdoor bart achterkamp, 12 oktober 1999
top
In de middag van 10 okt. op de terugweg van IWG weekend met Roy van Grunsven en Jung vd Meulen even haastig op een middelgrote maar rijk bloeiende klimop gekeken. Soorten:
Syrphus ribesii 1vr
Episyrphus balteatus 4 ex.
Melanostoma spec 2
E. tenax, pertinax meerdere
1 vr E.arbustorum
1 vr Myathropa florea
en als dagtopper 1 mn Xylota segnis
..och zeer de moeite waard dus om die bloeiende klimopstruik bij jouw in de buurt even plat te scoren!

Cheilosia scutellata in Maarndoor Bastiaan Wakkie, 5 oktober 1999
top
Een paar weken terug op 5 september heb ik samen met Wouter van Steenis een Cheilosia scutellata langs het spoor bij Maarn gevangen. Het beestje vloog op kraaiheide. Verder vingen we nog 25 soorten die dag waaronder Paragus haemorrhous en Eupeodes Latifasciatus voor begin september toch een aardige vangst.

Chamaesyrphus lusitanicus op Vlielanddoor Willem Renema, 21 september 1999
top
Tijdens een weekendje Vlieland 18-21 september, kon ik zo af en toe nog een netje uitslaan. Ondanks het bedroevende aantal vliegbloemen, toch nog wat leuke waarnemingen:
Chamaesyrphus lusitanicus: 2 maal op de rand van dennenbos met hei
Pelecocera tricincta: in het bos rond de vuurtoren
Xanthandrus comtus vloog oa op rozebottel en een andere aangeplante struik.
Verder nog Sericomyia silentis en een Helophilus trivitattus waarvan de gele vlekken op segment 2 en 3 ontbreken

Brachyopa larve door Bart Achterkamp, 18 september 1999
top
Op 18 sept ontdekten Liane Lankreijer en ik een bloedende iep in de "Bosjes van Poot" in Den Haag. Altijd even zoeken: nu was een (dooie) Brachyopa larve de buit. Zijn er meer larvenvondsten van Brachyopa zo laat in het jaar?

Pelecocera tricincta in Haveltedoor Wouter van Steenis, 16 september 1999
top
Het weekend van 11 en 12 september was P tricincta behoorlijk aanwezig op de zandgronden van west Drente. Zowel in de omgeving van Havelte (3 plaatsen) als ten noorden van Diever waren vrouwtjes foeragerend aanwezig op gele bloemen (1x tormentil, verder gele composieten). De planten stonden steeds op de overgangen van open heide naar meer beschutte biotopen (lage dennen, braamstruweel). Altijd was beschaduwing door hogere bomen aanwezig. In de hitte (meer dan 25 graden) zaten de dieren veelal in zonplekjes in overigens beschaduwde stukken.

meer Helophilus affinis door Willem Renema, 15 september 1999
top
Volucella zonaria: 28 juli Pesthuis Leiden, 29 juli Utrecht Lunetten, 30 juli Cronestein, 31 juli Leiden (2 plaatsen), 1 augustus Scheveningen, 6 augustus Leiden de Vink. Deze soort lijkt een voorkeur voor steden te hebben, ik heb ze alleen in stadsparken, bermpjes in de stad in de buurt van lampen gevangen. Veel waarnemingen waren relatief vroeg (voor 1000) of laat (na 1700)
Helophilus affinis 1 augustus Meijendel op munt, een mn, 9 augustus Pesthuis Leiden
Platycheirus manicatus 29 augustus Meijendel , 5 september Meijendel
Cheilosia canicularis verschillende plaatsen in ZL, 4 september en 1 september (met Wouter van Steenis), en een vreemde vindplaats: 28 augustus parkeerplaats Hazeldonk op de grens met Belgie bij Breda. Nog niet eerder in deze hoek van het land waargenomen, maar deze waarneming sluit wel aan bij de waarnemingen in Belgie.
Cheilosia cynocephala plaatselijk in aantal op braakliggende akkertjes en kalkgraslanden in ZL, oa Wolfskop (1 september met Wouter van Steenis), Julianagroeve, Schiepersberg, Bemelerberg en bij Wateral (N van Raar) op 4 september.
Triglyphus primus ww op bereklauw bij Leidschendam
Waarnemingen van Eristalis tenax en E. pertinax: Hoewel allebei algemene zweefvliegen, is het vaak zo dat of E. tenax of E. pertinax erg talrijk is. Mij is opgevallen dat E. pertinax vaker op beschaduwde plaatsen zit dan E. tenax. Dit uit zich het beste vroeg in de ochtend. Zouden kleine verschillen in temperatuur/vochtigheid bepalend voor het voorkomen van E. tenax danwel E. pertinax?

M@iL ME